Navigation Menu+

Kaan Varnalı: Genç, bilgili & BÜ'de akademisyen ve mutlu!

Oca 14, 2009 / Öğle Yemekleri

Beş sene sonra yapacaklarım
listesinin başındaki ilk konu:  Prestijli akademik bir dergide yazımın
çıkmasıydı!
Mobil ve internet dünyasındaki bilgimi paylaşmak ve bunun
onayını almak, sektörde iz bırakmak istiyordum.

Kaan, kendisine prestijli
akademik bir dergide yer almasını istediği bir konu belirlemiş; fakat bunu
yazabilmek için aynı zamanda pratisyene ihtiyacı olduğu için araştırmaya
başlamış; bu sayede yollarımız kesişti. ( Değerli büyüklerime, beni önerdikleri
için tekrar teşekkür ediyorum.)

Böylece planlarım beş sene
önceye alındı ve çalışmalara başladık. 🙂

Kaan Varnalı:   Bilgisayar mühendisliği lisans + MBA, farklı
sektörlerde çalışma + BÜ Pazarlama doktorasında 3. sene — Boğaziçi
Üniversitesi'nde akademisyen internet yatırımları, sanal topluluklar, internet
pazarlama & tüketici davranışları konusunda bilgili.

Kaan'la keyifli bir sohbet gerçekleştirdik ve
akademik dünyada yer almanız için tiyoları aldım!

Kaan Varnalı



NBS: Uluslararası
bir dergide yayın yapmak istiyorum!! Bu iş
nasıl olacak anlatır mısın?

Kaan Varnalı: İki çeşit yayın yapmak mümkün.
Birincisi tamamen kar amacıyla yayınlanan herhangi bir sektör veya
magazin dergisinde yazı yazabilirsin. Böyle bir yayın için yazını
yazıp editöre beğendirmen yeterli olur. Ama biz bugün
uluslararası bilimsel hakemli dergilerde yayın yapmaktan bahsedeceğiz.
İşte bu o kadar kolay değil. 

Bu konulara
çok uzağım. Hakemli dergi ne demektir, bu dergide nasıl yayın
yapılır? Bu dergiler ne işe yarar anlatır mısın?

Bilimsel hakemli dergi, gönderilen
her makalenin, bahsi geçen konu üzerinde uzman bir hakem komitesi
tarafından değerlendirilerek içeriğe alındığı dergilerdir. Hakemler
genelde bağımsız ve kimlikleri gizli akademisyenlerdir ve hiçbir
kar kaygısı gütmeden makaleleri değerlendirmeye alırlar. Makaleler
uygulanan metodolojinin yeterliliğinden, okunabilirliğe, orijinallikten,
kapsamına kadar birçok yönü ele alınarak değerlendirilirler. Derginin
editörü hakemlerin görüşleri doğrultusunda yazardan düzeltme
isteyebilir veya makaleyi reddedebilir. Bu süreç genelde aylar, bazen
yıllar sürer. Dolayısıyla böyle bir yayın gerçekleştirmek için
hem uzmanları memnun edecek kadar etkili bir makale ortaya çıkarabilmek,
hem de son derece azimli ve sabırlı olmak gerekir.  

Ne işe yarar sorusuna gelince; bu
dergilerin en büyük amacı evrensel bilgi birikiminin oluşturulmasıdır.
Hakem süreci çok etkili bir filtredir ve bilgi kirliliğine engel
olur. Bu dergiler, katma değeri yüksek olan bulgu ve fikirlerin dünyanın
dört bir yanına ulaşmasını sağlarlar. Üretilen kaliteli bilginin
paylaşılmasını sağladıkları gibi kimin neyle uğraştığının
bilinmesini de sağlarlar. Böylece uluslararası düzeyde uzmanları
belirler ve işbirliğini kolaylaştırırlar.  

Peki hangi dergide yayın yapacağımıza
nasıl karar vereceğiz? Bu dergileri birbirinden ayıran
özellikler neler?

Öncelikle, her dergi belli bir alanda
yayın yapar. Mesela, bazı dergiler sadece pazarlama alanında, bazıları
finans, bazıları insan kaynakları konusunda yayın yapar. Ben size
bilgili olduğum pazarlama konusunda yayın yapan dergilerden bahsedebilirim.

Pazarlama alanında dünyanın en prestijli ve önemli ilk dört dergisi
tartışmasız olarak sırasıyla Journal of Marketing, Journal of Marketing
Research, Journal of Consumer Research ve Marketing Science'dır.
Bunları Journal of the Academy of Marketing Science, Harward Business
Review, Journal of Retailing, Management Science, International Journal
of Research in Marketing, ve Journal of Consumer Pyschology takip eder.
Pazarlama dergilerinin sıralanması ile ilgili çok güncel bir makaleyi linkten bulabilirsiniz. 

Her disiplinin alt kolları vardır.
Bazı dergiler sadece belirli dar bir alana odaklı yayın yaparak,
o alandaki bilgi birikiminin oluşmasını ve okuyucuların o alanda
uzmanlaşmasını sağlarlar. Bunun birçok örneği var ama biz ikimizin
ortak ilgi alanı olan e-ticaret ve mobil pazarlama konuları üzerinde
konuşalım. 

Dot.com firmalarının yükselişi
ile paralel olarak internet ve internetin etkileri üzerindeki ilgide
patlama yaşandı. Bu alanda çalışan kişiler, pazarlama teorilerinin
ve tüketici davranışlarını inceleyen modellerin internet teknolojilerinin
sunduğu yenilikler doğrultusunda nasıl etkileneceğini araştırmaya
başladılar. İnternetin pazarlama evreninde kökten bir değişime
neden olacağı düşüncesi moda oldu. Ancak bütün araştırmaların
sonunda klasik psikoloji tabanlı davranış modellerinin yeni evrendeki
tüketici davranışlarını açıklamakta çok da yetersiz olmadıkları
ortaya çıktı. Bu araştırmalar sonucunda "Internet Marketing",
kendi kuram ve modellerine sahip pazarlamanın bir alt disiplini haline
geldi. Bu alandaki çalışmalar pazarlama stratejilerinin yeni teknolojilere
adapte edilebilmesi, çok kanallı (multi-channel marketing) pazarlama
stratejilerinin geliştirilmesi, yeni teknolojilerin müşteriler tarafından 
benimsenmesi ve online tüketici davranışları üzerinde yoğunlaşıyor.  

Bu ilgi patlaması döneminde sadece
elektronik ticaret üzerine yayın yapan çeşitli dergiler ortaya çıktı.
Bu dergilerin en prestijli ve önemli olanları Intenational Journal
of Electronic Commerce ve Electronic Commerce Research and Applications.
Bu alanda yayın yapan diğer önemli dergiler: Electronic Commerce
Research, Journal of Electronic Commerce in Organizations, Journal of
Theoretical and Applied Electronic Commerce Research, Electronic Markets,
International Journal of Internet Marketing and Advertising, Internet
Research, Internet Commerce, International Journal of Internet and Enterprise
Management, Journal of Internet Law, Journal of Internet Banking and
Commerce, E-Service Journal. 

Son dönemde mobil teknolojilerin pazarlama
üzerindeki etkileri üzerinde yoğunlaşan bir grup akademisyen ve
uzman bu alanı da pazarlamanın bir alt disiplini haline getirdiler.
Bu alanda yayın yapan dergilerin başlıcaları: International Journal
of Mobile Commications, International Journal of Mobile Marketing ve
Mobile Networks and Applications.  

Fakat hedeflenebilecek dergiler sadece
bunlarla sınırlı değil, elektronik ve mobil iş modelleri hakkındaki
makaleler bir çok dergide kendilerine yer bulabiliyor. Bu dergiler
arasında güncel olarak bu konulara ilgi gösterenler: Journal of Targeting,
Measurement and Analysis for Marketing, MIT Sloan Management Review,
Decision Support Systems, Journal of Interactive Marketing, Journal
of Database Marketing & Customer Strategy Management, Technovation,
Journal of Advertising Research, Journal of Database Marketing, The
Journal of Business Strategy, Journal of Business Research, International
Journal of Advertising. 

Bir sürü
dergi saydın. Hangisini seçeceğimizi nasıl bileceğiz?

Journal seciminde en önemli kriterler
etki faktörü (impact factor) ve indeksleme (abstracting and indexing).
Etki faktörü atıf sayısı baz alınarak hesaplanıyor. Bir dergide yayınlanan makaleler,
uluslararası alanda atıf alıyorsa değerlidir; o zaman dergi de değerli
hale gelir. Sadece ulaşılınabilen makaleler atıf alabilir. Dolayısı
ile derginin dağıtımı, ulaştığı okuyucu sayısı, uluslararası
indeksler tarafından taranıp taranmadığı ve online elde edilebilirligi
önemlidir. Yani kısaca dergi
seçimindeki kriter şudur: makalenin basılması durumunda yayınımızdan
kaç kişi haberdar oluyor ve ne kadar ciddiye alınıyor.  

Sosyal bilimler alanında en önemli
ve ses getiren indeks SSCI (Social Science Citation Index)'dır. SSCI, merkezi NewYork'ta bulunan
Thomson Scientific'in kullandığı bir indekstir. Thomson Scientific
düzenli olarak binlerce bilimsel dergiyi tarayarak, içeriğini Web
of Science üzerinden okuyuculara ulaştırır. Web of Science 90 ülkede
20 milyon kişiye tarafından kullanılan kapsamlı bir araştırma
platformudur. Bu indexteki dergilerin
her sayısı için yüzlerce, bazen bin küsür makale değerlendirmeye
alınır. (SSCI tarafından indekslenen dergilerin listesi)
Bu indeksteki dergiler
literatürün temelini oluşturur ve önemli makalelerin büyük çoğunluğu
bu dergilerde yayınlanır. Bu indeksteki dergiler oldukça
seçicidir ve dolayısıyla çok popüler ve prestijlidir. 

Bizim alanımızda yayın yapma ihtimali
yüksek olan dergileri daha önce belirttim. SSCI da e-ticaret, internet
ve mobil pazarlama konularına adanmış sadece 2 adet dergi var: International
Journal of Electronic Commerce, ve Electronic Commerce Research and
Applications. Diğerlerinin SSCI da olmaması yarın olmayacakları
anlamına gelmez. Dolayısıyla o dergilerde yayın yapmanın önemsiz
olduğu sonucuna sakın varmayın. Siz yine de daha yüksek etki için
daha eski ve daha çok arama motoru tarafından indekslenen dergileri
seçmeye bakın. 

Yayın
yapmamız veya yapmak isteyenlere yardım etmemiz gerektiğini söyledin.
Neden anlatır mısın?
 

Bu soruyu podcast olarak buradan dinleyebilirsiniz

{enclose konusma_kaan.mp3}

Hakemli, iyi bir dergide bir makalenin
yayınlanması aslında yazarın o alandaki uzmanlığının bir sertifikası
anlamına geliyor. Neden? Çünkü böyle bir yayın, yazarın sunduğu
bilgilerin, o alandaki uzmanlar tarafından bilime katkı yapacak kadar
değerli bulunduğunu gösteriyor. Üstelik bu sertifika milyonlarca
kişiye kendiliğinden ulaşıyor. Süper değil mi? 

Öncelikle şunu belirtmem lazım:
Ben bu konuya biraz daha romantik yaklaşıyorum. Ben bilim adına bilim
yapılmasından yanayım. Yani üniversitelerimizde sadece keşfetmek
ve bilgi birikimimizi artırmak uğruna çalışmalar yapılması gerektiğini
düşünüyorum. Ancak Türkiye'deki üniversitelerin bilgi üretimi
konusunda dünyanın önde gelen üniversiteleri ile yarışabilmesi
için özel sektör tarafından ciddi desteğe ihtiyacı var. Özellikle
sosyal bilimlerde, çalışmaların sonunda mühendislik çalışmalarındaki
gibi direk karlılığa etki edebilecek ürünlerin ortaya çıkmamasından
dolayı, özel sektör desteği ve ilgisi çok az. Destek derken sadece
maddi destekten bahsetmiyorum. Özel sektörde müthiş bir tecrübe
ve pazar bilgisi birikimi var. Bu tecrübenin paylaşılması da önemli
bir destektir. Türkiye, milyon kişi başına düşen bilimsel yayın
sayısı bakımından dünyada 45inci sırada yer alıyor
Bu gerçek benim suratıma tokat gibi çarpıyor. Bu durumu düzeltmek
icin hep beraber çalışmamız lazım. Bu hepimizin sosyal sorumluluğudur.
Dolayısıyla Natali senin üzerinden sektöre seslenmek istiyorum:
beraber çalışmamız gerekiyor, ve bu işi bugün yapmamız gerekiyor.  

Sanırım ne yararı var sorsunun en
güzel cevabı şu: KARMA. Hakemli dergilerde yayın yapmak, bildiklerini
ve tecrübelerini dünya ile paylaşmanın en etkili, doğru ve prestijli
yoludur. Böylece yeni nesiller senin keşfettiklerini de kendi birikimlerine
katarak yola çıkmış olacaklar ve bizi daha ileriye götürecekler
(biz derken: insanlık, sektör, bilim, kişi, bağlı olunan kurum
veya ülkenin prestiji; herkes kendine hitap edeni seçsin). Böylece
kimse senin bildiğini tekrar keşfetmek için boşuna zaman harcamayacak. 
Ve belki de senin paylaştıkların bazılarına pahabiçilemez ipuçları
verecek, modellere, teorilere ilham kaynağı olacak. Bana göre işin
en heyecanlı kısmı bu! İşte yararı bu!

Kaan Varnalı@ Boğaziçi Üniversitesi

Paylaş